Wrzesień/październik to dla  wielu uczniów “jakiś początek”. Może to być początek porannego wstawania, początek codziennej nauki, początek budowania relacji itd. Dla każdego inny. Dla niektórych będzie to początek  przepełniony  radością, dla innych niepewnością, ważne, aby wspierać ich  w radzeniu sobie z pojawiającymi się różnymi emocjami. Październik to idealny moment, aby zadbać o zdrowie psychiczne i emocjonalną odporność dzieci. 10 października obchodzić będziemy  Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego, mający na celu budowanie świadomość jak dbać o szeroko pojęte zdrowie psychiczne.  Poniżej kilka zasad, które wspierają budowanie odporności psychicznej.  

 Czym jest odporność psychiczna? 

Odporność psychiczna to  niezwykle ważna zdolność dziecka do radzenia sobie z trudnościami, emocjami i zmianami. Nie oznacza braku stresu, lecz umiejętność powrotu do równowagi mimo wyzwań. 

Poniżej kilka wskazówek: 

1.  Rozmawiaj o emocjach 

• Ucz dziecko nazywać i rozumieć swoje emocje („Widzę, że jesteś zły, bo…”). 

• Akceptuj wszystkie uczucia – nie mów: „Nie płacz” czy „Nie ma się czego bać”. 

• Pomagaj znaleźć sposoby wyrażania emocji w bezpieczny sposób – rozmowa, rysunek, ruch. 

2. Ucz radzenia sobie z trudnościami 

• Nie rozwiązuj wszystkich problemów za dziecko – wspieraj w szukaniu rozwiązań. 

• Pokazuj, że błędy są częścią nauki („Co możemy zrobić inaczej następnym razem?”). 

• Celebruj wysiłek, a nie tylko wynik. 

• 3. Buduj poczucie sprawczości 

• Daj dziecku wybór (np. w co się ubierze, co zje na śniadanie). 

• Angażuj w codzienne obowiązki – poczucie, że ma wpływ i jest potrzebne. 

• Chwal za konkretne działania („Podobało mi się, jak próbowałeś sam to rozwiązać”). 

4.  Wzmacniaj relacje i poczucie bezpieczeństwa 

• Poświęcaj dziecku codziennie uwagę i czas tylko dla niego. 

• Reaguj spokojnie w trudnych sytuacjach – twoje emocje są dla dziecka wzorem. 

• Ustal jasne zasady i granice – dają poczucie bezpieczeństwa. 

5. Ucz elastyczności i pozytywnego myślenia 

• Pokazuj, że porażki to okazja do nauki, nie katastrofa. 

• Pomagaj szukać pozytywów („Czego się nauczyłeś z tej sytuacji?”). 

• Modeluj pozytywne nastawienie – dzieci uczą się przez obserwację. 

6. Dbaj o równowagę 

• Wystarczająca ilość snu, ruchu i odpoczynku to podstawa odporności psychicznej. 

• Ucz dziecko relaksacji – głębokiego oddechu, wyciszenia, zabawy bez ekranów. 

• Pamiętaj, że przeciążone dziecko szybciej się zniechęca i stresuje. 

7. Daj przykład 

• Pokazuj, jak ty radzisz sobie z trudnościami („Jest mi trudno, ale spróbuję jeszcze raz”). 

• Mów o swoich emocjach i sposobach ich regulacji. 

• Dziecko nie potrzebuje doskonałego rodzica – potrzebuje obecnego i autentycznego. 

Każde dziecko ma w sobie ogromną siłę. Czasem ukrytą, czasem niepewną, ale zawsze – obecną. 
Nie chronisz dziecka przed światem, lecz uczysz, jak w nim być. 
Jak nie uciekać przed emocjami, ale je rozumieć. 
Jak nie bać się porażek, tylko wstawać – odrobinę mądrzejszym, silniejszym, spokojniejszym. 

To Ty  Drogi Rodzicu  jesteś jego bezpiecznym miejscem, z którego może wyruszyć w świat i do którego zawsze może wrócić. 

Rodzi się w drobnych codziennych chwilach: 

• gdy dziecko płacze, a Ty mówisz: „Jestem tu” 

• gdy popełnia błąd, a Ty nie karzesz – tylko uczysz 

• gdy rezygnuje, a Ty szepczesz: „Spróbuj jeszcze raz, wierzę w Ciebie” 

To w tych momentach w sercu dziecka kiełkuje wiara w siebie – cicha, ale niezłomna. Dziecko nie potrzebuje perfekcyjnego rodzica. Potrzebuje Ciebie: zmęczonego, czasem zagubionego, ale zawsze obecnego. Bo Twoja obecność jest jego najtrwalszą tarczą. 

Odporność psychiczna nie jest cechą wrodzoną – to umiejętność, którą można rozwijać każdego dnia. 
Małe kroki, codzienne rozmowy i twoje wsparcie to największy fundament siły psychicznej dziecka. 

Angelika Stolarczyk 

Psycholog